İnsani İkamet İzni Nedir?

İnsani ikamet izni, olağan ikamet izni şartlarını taşımayan ancak Türkiye’de kalmaları kamu yararı veya insani gerekçelerle uygun görülen yabancılara verilen istisnai bir izin türüdür. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda düzenlenmiştir.

Hangi hâllerde verilir?

İnsani ikamet izni, diğer izin türlerinden farklı olarak, olağan koşullar oluşmasa bile belirli durumlarda verilebilir. Kanunda öngörülen başlıca hâller:

• Çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda,
• Hakkında sınır dışı etme veya Türkiye’ye giriş yasağı kararı bulunsa da çıkarılamadığı ya da çıkışının makul görülmediği durumlarda,
• Sınır dışı kararı alınmamakla birlikte, acil sebeplerle veya ülke menfaatlerinin korunması bakımından Türkiye’ye girişine ve kalmasına izin verilmesi gerektiğinde,
• Olağanüstü durumlarda.

Başvuru ve yetki

İnsani ikamet izni, valiliklerce, Göç İdaresi Başkanlığının uygun görüşü alınarak verilir. İzin, en fazla birer yıllık sürelerle düzenlenebilir ve koşullar devam ettiği sürece uzatılabilir. İznin verilmesi, idarenin değerlendirmesine bağlı olduğundan başvurunun gerekçelerinin somut biçimde ortaya konması önemlidir.

İznin sağladığı haklar ve yükümlülükler

İnsani ikamet izni alan yabancının, iznin düzenlenmesinden itibaren belirli bir süre içinde adres kayıt sistemine kaydolması gerekir. Bu izin, sahibine Türkiye’de yasal olarak kalma imkânı verir; ancak diğer ikamet izinlerine geçiş ve uzun dönem ikamet bakımından kendine özgü kuralları vardır. İnsani ikamet izninde geçirilen süre, bazı izin türlerinin süre hesabında farklı değerlendirilebilir.

Diğer izinlerden farkı

Kısa dönem, aile, öğrenci gibi ikamet izinleri belirli ve önceden tanımlı şartlara dayanırken; insani ikamet izni, bu şartların karşılanamadığı ancak kalmanın insani veya kamusal nedenlerle gerekli olduğu hâllerde devreye girer. Bu yönüyle istisnai ve tamamlayıcı bir nitelik taşır.

İkamet izni türleri ve başvuru süreçlerine ilişkin değerlendirme için yabancılar ve vatandaşlık hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.