Boşanmada Mal Kaçırma

Boşanma sürecinde eşlerden birinin, mal paylaşımından önce ortak malları gizlemesi, devretmesi veya değerden düşürmesi “mal kaçırma” olarak adlandırılır. Türk Medeni Kanunu’nda edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olduğundan, evlilik süresince edinilen mallar paylaşıma tabidir. Mal kaçırma girişimleri, diğer eşin yasal haklarını zedeleyebilir; ancak hukuk, bu tür fiillere karşı etkili koruma yolları sunmaktadır.

Mal kaçırma fiilleri

Boşanma öncesinde veya sırasında sık görülen mal kaçırma yöntemleri şunlardır:

• Taşınmazların hızla üçüncü kişilere devredilmesi,
• Banka hesaplarındaki paraların çekilmesi veya gizlenmesi,
• Şirket hisselerinin devri veya şirket değerinin düşürülmesi,
• Değerli eşyaların saklanması veya yok edilmesi,
• Borçlar uydurularak malvarlığının küçük gösterilmesi.

Bu fiiller, dürüst olmayan tasarruf niteliği taşır ve yasal yaptırımlara tabidir.

Edinilmiş mallara katılma rejimi

Türk Medeni Kanunu’na göre evlilik süresince edinilen mallar edinilmiş mal sayılır. Boşanmada her eş, diğer eşin edinilmiş mallarının yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına sahiptir. Mal kaçırma, bu alacağın hesaplanmasını ve tahsilini zorlaştırmayı amaçlar. Bu nedenle malvarlığının doğru tespiti boşanma sürecinin kritik aşamasıdır.

Tasarrufun iptali davası

Eş, diğer eşin mal kaçırmak amacıyla yaptığı tasarrufların iptalini talep edebilir. İptal davası, haksız tasarrufun gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Mahkeme, tasarrufun muvazaalı (görünüşte) olduğunu tespit ederse, devri veya tasarrufu geçersiz sayar. Bu dava, mal paylaşımı davasıyla birlikte veya ayrı olarak açılabilir.

Koruyucu tedbirler

Boşanma davası devam ederken mal kaçırmanın önlenmesi için ihtiyati tedbir talep edilebilir. Mahkeme, taşınmazların tapuya şerh konulmasını, banka hesaplarının dondurulmasını veya şirket hisselerinin devrinin engellenmesini kararlaştırabilir. Ayrıca boşanma davası açılmadan önce de malvarlığının tespiti için delil tespiti yoluna başvurulabilir.

İspat ve dikkat edilmesi gerekenler

Mal kaçırma iddiasının ispatı, davacı eşe aittir. Tapu kayıtları, banka dekontları, şirket ortaklık belgeleri ve tanık beyanları önemli delillerdir. Mal kaçırma girişimlerinin tespiti hâlinde, kaçırılan mal değerinin katılma alacağından mahsup edilmesi ve ayrıca kötüniyet tazminatı talep edilmesi mümkündür.

Boşanma sürecinde mal paylaşımı ve koruma yolları hakkında aile hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.