Evlilik Sözleşmesi
Evlilik sözleşmesinin tanımı, mal rejimi seçimi, mal ayrılığı ve paylaşmalı mal rejimi arasındaki farklar ile sözleşmenin geçerlilik şartları.
Evlilik sözleşmesi, evlenmeden önce veya evlilik süresince eşlerin mal varlıklarının yönetimi ve paylaşımına ilişkin düzenlemeler yaptığı hukuki işlemdir. Türk Medeni Kanunu’nda mal rejimleri düzenlenmiş olup, eşler kanunda öngörülen rejimlerden birini seçebilir veya mal ayrılığı sözleşmesi yapabilir. Evlilik sözleşmesi, boşanma veya ölüm hâlinde mal paylaşımı uyuşmazlıklarını önlemeye yardımcı olur.
Mal rejimleri
Türk hukukunda evlilik birliğinde uygulanabilecek mal rejimleri şunlardır:
- Edinilmiş mallara katılma rejimi: Kanunun varsayılan rejimidir; evlilik süresince edinilen mallar paylaşılır.
- Mal ayrılığı rejimi: Her eşin malı kendine aittir; paylaşım yoktur.
- Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi: Edinilmiş mallar paylaşılır, kişisel mallar ayrı kalır.
Eşler, evlenmeden önce veya evlilik süresince noter huzurunda mal rejimi seçim sözleşmesi yapabilir.
Evlilik sözleşmesinin kapsamı
Evlilik sözleşmesi ile düzenlenebilecek konular:
- Mal rejiminin seçimi veya değiştirilmesi,
- Belirli malların kişisel mal sayılması,
- Eşler arası borç ve alacak ilişkileri,
- Boşanma hâlinde mal paylaşımına ilişkin özel hükümler (kanunun emredici kurallarına aykırı olmamak kaydıyla).
Sözleşme, çocukların haklarını veya kamu düzenini ihlal edemez.
Geçerlilik şartları
Evlilik sözleşmesinin geçerli olması için:
- Noter huzurunda düzenlenmesi (mal rejimi değişikliği için),
- Tarafların fiil ehliyetine sahip olması,
- Hukuka ve ahlaka uygunluk,
- Hile veya ikrah bulunmaması gerekir.
Sözlü anlaşmalar, mal rejimi değişikliği için geçerli değildir.
Mal ayrılığı sözleşmesinin avantajları
Mal ayrılığı rejimini seçen eşler, evlilik öncesi veya evlilik süresince edindikleri malların kendilerine ait kalmasını sağlar. Bu rejim, özellikle:
- Girişimci veya serbest meslek sahibi eşler,
- Önemli mal varlığına sahip eşler,
- İkinci evlilik yapan eşler
için tercih edilebilir. Boşanma hâlinde mal paylaşımı uyuşmazlıkları azalır.
Sözleşmenin değiştirilmesi ve sona ermesi
Mal rejimi sözleşmesi, eşlerin anlaşması ve noter onayı ile değiştirilebilir. Evlilik sona erdiğinde (boşanma veya ölüm), seçilen mal rejimine göre tasfiye yapılır. Mal ayrılığı rejiminde tasfiye basittir; edinilmiş mallara katılma rejiminde artık değer hesabı gerekir.
Evlilik sözleşmesi ve mal rejimi seçimi hakkında aile hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.