Nafaka Türleri ve Nafaka Artırım Davası

Nafaka, bir kişinin geçimini sağlamak amacıyla diğerine ödediği parasal destektir. Aile hukukunda farklı nafaka türleri bulunur ve her birinin şartları, süresi ve amacı birbirinden ayrılır. Türlerin karıştırılması, talep ve dava sürecinde hak kayıplarına yol açabilir.

Nafaka türleri

• Tedbir nafakası: Boşanma davası süresince eşin veya çocuğun geçimi için geçici olarak hükmedilir; dava sonuçlanınca sona erer.
• İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılması için ödenir. Çocuğun ergin olması veya eğitiminin bitmesiyle gündeme gelir.
• Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan, kusuru daha ağır olmayan eşe ödenir.
• Yardım nafakası: Boşanmayla ilgisi olmayan, altsoy, üstsoy ve kardeşler arasında, yardım edilmediği takdirde yoksulluğa düşecek yakınlar için talep edilebilir.

Nafaka nasıl belirlenir?

Nafaka miktarı belirlenirken tarafların mali gücü, ihtiyaçları, yaşam standardı ve çocuğun giderleri dikkate alınır. Amaç, taraflardan birini zenginleştirmek değil, hakkaniyete uygun bir destek sağlamaktır. Bu nedenle nafaka, somut gelir ve gider tablosuna göre değişir.

Nafaka artırım ve azaltım davası

Belirlenen nafaka miktarı zamanla yetersiz veya aşırı hâle gelebilir. Bu durumda taraflar artırım ya da azaltım talep edebilir:

1. Artırım davası: Genellikle çocuğun büyümesi, ihtiyaçların ve yaşam maliyetinin artması gerekçesiyle açılır.
2. Azaltım/kaldırma davası: Nafaka yükümlüsünün gelirinin düşmesi, nafaka alacaklısının ekonomik durumunun düzelmesi veya yeniden evlenmesi gibi sebeplere dayanabilir.

Taraflar arasında her yıl uygulanacak otomatik artış oranı (örneğin ÜFE/TÜFE) önceden kararlaştırılmış olabilir; bu durumda ayrıca dava açmaya gerek kalmadan artış uygulanır.

Nafakanın ödenmemesi

Mahkemece hükmedilen nafakanın ödenmemesi hâlinde icra takibi yapılabilir. Ayrıca usulüne uygun şekilde ödenmeyen nafaka, tazyik hapsi yaptırımını da gündeme getirebilir.

Nafaka talebi, türünün doğru belirlenmesi ve gerekçelendirilmesiyle başarıya ulaşır. Süreç hakkında aile hukuku sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.