Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası, birden fazla kişiye ait olan taşınır veya taşınmaz mallardaki ortaklığa son vererek paylaşımı sağlayan davadır. Özellikle miras yoluyla intikal eden ve mirasçılar arasında bölüşülemeyen taşınmazlarda sıkça başvurulur.

Hangi durumlarda açılır?

Birlikte mülkiyet iki biçimde olabilir:

• Paylı mülkiyet: Her ortağın belirli (örneğin 1/4) payı vardır.
• Elbirliği mülkiyeti: Mirasçılıkta olduğu gibi payların somut olarak belirlenmediği, bütün üzerinde birlikte hak sahipliği bulunan durum.

Ortaklar anlaşarak malı paylaşamıyorsa, herhangi bir ortak ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Dava, tüm ortaklara karşı birlikte yöneltilir.

Paylaşma yöntemleri

Mahkeme paylaşımı iki yöntemden biriyle gerçekleştirir:

1. Aynen taksim (taksim suretiyle paylaşma): Malın ortaklar arasında fiilen bölünmesidir. Ancak bölünme malın değerini önemli ölçüde düşürmüyorsa ve mümkünse uygulanır. Taşınmazlarda çoğu zaman mümkün olmaz.
2. Satış suretiyle paylaşma: Aynen taksim mümkün değilse mal, satış memurluğu veya icra dairesi aracılığıyla açık artırmayla satılır ve bedeli paylar oranında dağıtılır.

Satış, kural olarak ortaklar arasında değil herkese açık artırma şeklinde yapılır; ancak ortaklar arasında satış konusunda anlaşma sağlanabilir.

Davanın sonuçları

Dava sonunda verilen karar, tüm ortaklar için sonuç doğurur. Satış bedelinden öncelikle yargılama ve satış giderleri karşılanır, kalan tutar paylar oranında dağıtılır. Elbirliği mülkiyetinde paylar belirsizse, paylaştırma öncesinde payların belirlenmesi gerekebilir.

Dikkat edilecek noktalar

Üzerinde muhdesat (bina, ağaç gibi eklentiler) bulunan taşınmazlarda, bu eklentilerin kime ait olduğu ayrıca değerlendirilir. Ayrıca taşınmaz üzerinde intifa, geçit gibi hakların bulunması paylaşımı etkileyebilir. Bu nedenle dava öncesi taşınmazın hukuki ve fiili durumunun incelenmesi yerinde olur.

Ortak taşınmazların paylaşımına ilişkin süreç hakkında miras hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.