İşten Çıkarılan İşçinin Hakları
İşten çıkarılan işçinin kıdem ve ihbar tazminatı, işe iade davası, kullanılmayan izin ve diğer alacaklarına ilişkin hakları hakkında temel bilgiler.
İş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesi, işçi açısından çeşitli hakları gündeme getirir. Bu hakların kapsamı; feshin sebebine, işçinin kıdemine ve işyerinin koşullarına göre değişir. İşten çıkarılan işçinin hak kaybı yaşamaması için sürelerin ve usulün doğru takip edilmesi önemlidir.
Kıdem tazminatı
Kıdem tazminatına hak kazanmak için işçinin:
- En az bir yıl çalışmış olması,
- İş sözleşmesinin kıdeme hak kazandıran bir nedenle sona ermesi
gerekir. İşveren tarafından haklı neden olmaksızın yapılan fesihlerde işçi kıdem tazminatına hak kazanır. İşçinin haklı nedenle istifası, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlilik nedeniyle (bir yıl içinde) ayrılması gibi hâllerde de kıdem tazminatı doğar. Tazminat, her tam yıl için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır.
İhbar tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmesini, bildirim sürelerine uymadan fesheden taraf, karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Bildirim süreleri kıdeme göre 2 ila 8 hafta arasında değişir. İşçi haklı nedenle derhal feshederse ihbar tazminatı gündeme gelmez; ancak haksız feshe uğrayan işçi ihbar tazminatına hak kazanabilir.
İşe iade davası
İş güvencesi kapsamındaki işçiler, geçersiz fesihe karşı işe iade talep edebilir. İşe iade için:
- İşyerinde en az 30 işçi çalışması,
- İşçinin en az 6 ay kıdeminin bulunması,
- Belirsiz süreli sözleşmeyle çalışılması,
- Feshin geçerli bir sebebe dayanmaması
gerekir. İşçi, fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde önce arabulucuya başvurmalı; anlaşma sağlanamazsa iki hafta içinde dava açmalıdır.
Diğer alacaklar
İşten ayrılan işçinin talep edebileceği başka alacaklar da olabilir:
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti,
- Ödenmemiş ücret, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları,
- Varsa prim, ikramiye ve yol/yemek gibi haklar.
Arabuluculuk şartı
İşçi-işveren arasındaki kıdem, ihbar ve işçilik alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gidilir.
Alacaklarınızın hesaplanması ve sürelerin takibi için iş hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.