Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz) Davası
Mobbingin unsurları, sıradan iş anlaşmazlığından farkı, ispat yolları, işçinin haklı fesih ve tazminat hakları ile başvuru yolları hakkında bilgiler.
Mobbing, işyerinde bir veya birden fazla kişinin, bir çalışanı sistematik biçimde yıldırmaya, dışlamaya veya işten ayrılmaya zorlamaya yönelik davranışlarıdır. Türkçeye “işyerinde psikolojik taciz” olarak çevrilen mobbing, işçinin kişilik haklarını ve sağlığını zedeleyen bir olgudur.
Mobbingin unsurları
Bir davranışın mobbing sayılabilmesi için genellikle şu unsurlar aranır:
- Süreklilik ve sistematiklik: Davranışların belirli bir süre boyunca tekrar etmesi,
- Kişiyi hedef alma: Belirli bir çalışanı yıldırma veya dışlama amacı,
- Kişilik haklarına ve sağlığa zarar: Onur, itibar ve ruh sağlığının olumsuz etkilenmesi.
Tek seferlik bir tartışma veya geçici anlaşmazlık, kural olarak mobbing sayılmaz; belirleyici olan davranışın sistematik ve sürekli olmasıdır.
Sık karşılaşılan örnekler
Uygulamada mobbing şu biçimlerde görülebilir:
- İşçiye sürekli ulaşılamayacak hedefler verip başarısız gösterme,
- Görev ve yetkilerini haksız biçimde elinden alma veya anlamsız işler verme,
- Sosyal olarak dışlama, iletişimi kesme,
- Asılsız suçlamalar, aşağılayıcı söz ve davranışlar,
- Haksız ve sürekli disiplin baskısı.
İspat
Mobbing iddiasında ispat önemli bir konudur. İşçi; tanık beyanları, e-posta ve mesaj yazışmaları, performans değerlendirmeleri, sağlık raporları (özellikle psikolojik destek kayıtları) ve idari yazışmalarla iddiasını destekleyebilir. Yargı uygulamasında mobbingin kesin delille değil, kuvvetli emarelerle de kabul edilebileceği benimsenmiştir.
İşçinin hakları
Mobbinge maruz kalan işçi:
- İş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir,
- Kişilik haklarının ihlali nedeniyle manevi tazminat talep edebilir,
- Koşulları varsa maddi tazminat isteyebilir.
İşveren, çalışanı mobbinge karşı korumakla yükümlüdür; mobbingin başka çalışanlardan gelmesi hâlinde dahi gerekli önlemleri almadığı için sorumlu olabilir.
Başvuru yolları
İşçi; işyeri içi şikâyet mekanizmaları, CİMER, ALO 170 gibi kanalların yanında, alacak ve tazminat talepleri için iş mahkemesine başvurabilir. Dava öncesi arabuluculuk şartı, alacak kalemleri için geçerlidir.
Mobbing iddialarının değerlendirilmesi ve delillendirilmesi için iş hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.